İhracatta CoC belgesi (Certificate of Conformity, uygunluk belgesi), bir sevkiyattaki ürünlerin varış ülkesinin standartlarına ve teknik düzenlemelerine uygun olduğunu gösteren resmî belgedir. Belgeyi ihracatçı ya da üretici düzenlemez. Varış ülkesinin yetkilendirdiği bağımsız bir gözetim ve test kuruluşu, belgeleri inceledikten, gerekiyorsa test yaptırdıktan ve malı yükleme öncesinde fiziksel olarak muayene ettikten sonra düzenler. Belge olmadan mal gümrükte bekler, geri gönderilir ya da cezaya konu olur.
İhracatçının kaybettiği zamanın büyük kısmı hazırlık aşamasında geçer. Eksik test raporu, yanlış gümrük tarife kodu, eksik etiket ya da numuneyle uyuşmayan bir parti en sık rastlanan sebeplerdir. Biz bu hazırlığı üstleniyoruz:
- Ürününüzün girdiği programı ve uygulanacak standardı çıkarıyoruz.
- Akredite laboratuvardaki test planını kuruyoruz.
- Başvuru setini eksiksiz hâle getiriyoruz.
- Partiyi muayeneden önce kendi gözümüzle kontrol ediyoruz.
Aynı kısaltma, üç ayrı belge
| CoC | Ne anlama gelir? | Nerede karşınıza çıkar? |
|---|---|---|
| Certificate of Conformity | İhracat uygunluk belgesi | Irak, Suudi Arabistan, Cezayir gibi ülkelere sevkiyat |
| Code of Conduct | Alıcının tedarikçi davranış kuralları | Inditex, SMETA ve amfori BSCI denetimleri |
| Chain of Custody | Zincir gözetimi | Geri dönüştürülmüş ve organik elyaf sertifikaları |
Bu sayfa birinci anlamı, yani ihracat uygunluk belgesini anlatıyor. Davranış kuralları için Inditex sayfamıza, zincir gözetimi için TC ve kütle denkliği sayfamıza bakabilirsiniz.
Bölümler
- CoC’yi kim düzenler?
- Hangi ülkeler istiyor?
- Başvurudan belgeye adımlar
- Sevkiyatların en çok takıldığı yerler
- Hazırlık desteğimiz
- CoC hakkında sorular
CoC belgesini kim düzenler?
Uygunluk belgesini, varış ülkesinin standart ya da ticaret otoritesinin yetkilendirdiği gözetim şirketleri düzenler. Irak’ta bu yetki COSQC’dedir ve Türkiye’de muayene yapabilen kuruluşlar sınırlı sayıdadır. Suudi Arabistan’da ise süreç, Suudi Standartlar Kurumu’nun (SASO) SABER adlı elektronik platformunda yürür.
Bu kuruluşların çoğu, muayene ve test şirketlerinin uluslararası birliği TIC Council’in (eski adıyla IFIA) üyesidir. İhracatçı hangi kuruluşla çalışacağını yetkili listeden seçer. Programların çoğunda ücret, malın FOB bedelinin bir oranı olarak belirlenir. Test, muayene ve yeniden muayene ücretleri ayrıca faturalanabilir.
Türk ihracatçılardan CoC isteyen başlıca ülkeler
| Ülke | Program ve otorite | Temel özellik | Ayrıntı |
|---|---|---|---|
| Irak | COSQC uygunluk programı | Listedeki ürünler; belge yükleme öncesi zorunlu | Irak CoC belgesi |
| Suudi Arabistan | SASO – SALEEM programı, SABER platformu | Her sevkiyat için sevkiyat sertifikası; düzenlemeye tabi ürünlerde ayrıca ürün sertifikası | SABER sertifikası |
| Cezayir | Cezayir Merkez Bankası genelgesi, Ticaret Bakanlığı ve IANOR kararnameleri | Akreditifle ödenen mallar; yükleme öncesi fiziksel muayene | Cezayir CoC belgesi |
| Kenya | KEBS – PVoC programı | Düzenlemeye tabi ürünler için ihracat öncesi doğrulama | Talep üzerine |
| Mısır, Libya, Etiyopya, Uganda, Kuveyt | Ülkeye özgü muayene ve uygunluk programları | Belge türü ve kapsam ülkeye göre değişiyor | Talep üzerine |
Başvurudan belgeye: CoC süreci nasıl işler?
- Kapsam kontrolü: Ürünün gümrük tarife (GTİP/HS) kodu üzerinden programa ve hangi standarda tabi olduğu belirlenir.
- Belge talebi (RFC): Satış faturası, paketleme dökümü ve ürün bilgileriyle başvuru açılır.
- Belge incelemesi: Mevcut test raporları, kalite belgeleri ve teknik dosya incelenir. Uygun değilse kontrol testi istenir.
- Test: Gerekiyorsa numuneler akredite laboratuvarda varış ülkesinin standardına göre test edilir.
- Fiziksel muayene: Parti yükleme öncesinde sayılır, etiketleri ve ambalajı incelenir; çoğu programda konteyner muayene sonrası mühürlenir.
- Sonuç: Şartlar sağlanıyorsa CoC düzenlenir, sağlanmıyorsa uygunsuzluk raporu (Non-Conformity Report, NCR) verilir.
Sevkiyatlar en çok nerede takılır?
| Takılma noktası | Ne oluyor? | Önlem |
|---|---|---|
| Yanlış GTİP kodu | Ürün başka bir kategoride değerlendiriliyor, yanlış standart uygulanıyor | Kod, ürünün elyaf içeriği ve kullanımına göre baştan doğrulanır |
| Eski ya da kapsam dışı test raporu | Rapor kabul edilmiyor, yeniden test isteniyor | Raporun tarihi, laboratuvarın akreditasyonu ve test edilen standart kontrol edilir |
| Etiket eksikliği | Elyaf içeriği, menşe ya da bakım talimatı varış ülkesinin istediği dil ve biçimde değil | Etiket örneği muayeneden önce standarda göre kontrol edilir |
| Parti ile belge uyuşmazlığı | Koli adedi ya da beden-renk dağılımı paketleme dökümüyle çelişiyor | Yüklemeden önce iç sayım yapılır |
| Hazır olmayan parti | Muayene günü üretim bitmemiş; yeniden muayene ücreti doğuyor | Muayene, paketleme en az %80 tamamlandığında istenir |
İhracat uygunluk belgesi için hazırlık desteğimiz
Bu işi bir “sevkiyat masası” gibi kuruyoruz. Her sevkiyatın bir sorumlusu, bir kontrol listesi ve bir tarihi oluyor.
- Ürün haritası: İhraç ettiğiniz her ürün grubu için GTİP kodu, tabi olduğu program ve standart tek tabloda.
- Test planı: Hangi testin ne zaman ve hangi akredite laboratuvarda yapılacağı. Gereksiz test maliyetinden kaçınmak için mevcut raporların geçerliliği önce incelenir.
- Başvuru seti: RFC formu, fatura, menşe belgesi ve teknik dosya; yetkili kuruluşun formatında.
- Muayene öncesi kontrol: Partinin sayımı, etiket ve ambalaj kontrolü, numune ile seri üretimin karşılaştırılması.
- Uygunsuzluk durumunda: NCR’deki her maddenin sebebi ve yeniden muayeneye kadar düzeltme planı.
Belgeyi biz düzenlemiyoruz. Belgeyi düzenleyen kuruluşun karşısına eksiksiz bir dosya ve hazır bir partiyle çıkmanızı sağlıyoruz.
Test numunesi ile sevk edilen ürün aynı olmalı
Uygunluk sistemlerinin hepsi tek bir varsayıma dayanır: test edilen numune, sevk edilen ürünü temsil eder. Muayene günü daha iyi bir partiyi öne koymak, test için ayrı numune hazırlamak ya da etiketleri yalnızca muayene için değiştirmek bu varsayımı çiğner.
Bunun bedeli ağır olabilir. Bazı varış ülkeleri limana ulaşan partilerden örnek alıp yeniden kontrol ediyor. Uyumsuzluk ortaya çıkarsa ceza kesiliyor, mal reddediliyor ve sonraki başvurularda güven kaybı yaşanıyor. Bu yüzden numune seçimini partinin içinden, rastgele yapıyoruz.
CoC belgesi hakkında sorular
CoC belgesini alıcı mı, ihracatçı mı alır?
Programa göre değişir. Irak ve Cezayir’de başvuruyu genellikle ihracatçı yapar ve muayene Türkiye’de gerçekleşir. Suudi Arabistan’da SABER platformunda kaydı ithalatçı tutar; ihracatçı teknik dosyayı ve test raporlarını sağlar. İki tarafın görev paylaşımını satış sözleşmesine yazmak sonradan çıkacak tartışmaları önler.
Her sevkiyat için yeni CoC gerekir mi?
Çoğu programda evet; CoC sevkiyata özgüdür. Sık ihracat yapanlar için bazı ülkeler kayıt ya da lisans yolu sunar. Örneğin Irak’taki kayıt rotası, ürün kaydının ardından sevkiyatlarda seçici muayeneye geçilmesine imkân verir.
Avrupa için yaptırdığımız test raporu kabul edilir mi?
Raporun varış ülkesinin istediği standarda göre ve akredite bir laboratuvarda yapılmış olması gerekir. Avrupa için yapılan bir test, istenen parametreleri kapsıyorsa kabul görebilir. Kapsamıyorsa eksik parametreler için ek test istenir. Hangi testin yeniden kullanılabileceğini başvurudan önce çıkarmak maliyeti gözle görülür biçimde düşürür.
CoC olmadan gönderilen mal ne olur?
Programa göre değişmekle birlikte genel sonuç gecikmedir. Mal gümrükte bekletilir, ithalatçıya ceza uygulanır ya da sevkiyat reddedilir. Irak gibi bazı programlarda belgenin varıştan sonra alınması da mümkün değildir.
Yeni bir pazara ilk sevkiyatınızı hazırlıyorsanız ya da bir NCR ile karşılaştıysanız, bize ulaşın. Varış ülkesini, ürün grubunuzu ve planlanan yükleme tarihini yazmanız, takvimin geriye doğru kurulması için yeterli.
Program bilgileri Ekim 2026 itibarıyla derlenmiştir.