Irak’a mal gönderen bir ihracatçının sorması gereken ilk soru şudur: ürünüm Irak’ın düzenlemeye tabi ürün listesinde mi? Listede yer alan her ürün için gümrükten geçişte Irak CoC belgesi istenir. Belge, Irak Merkezi Standardizasyon ve Kalite Kontrol İdaresi’nin (COSQC) ön muayene, test ve uygunluk belgelendirme programı kapsamında, yükleme öncesinde düzenlenir. Hazır giyim ve tekstil ürünleri bu kapsamdadır. COSQC listeyi en son Ocak 2025’te genişletip bazı standartları güncelledi.
Irak’a giden partinizin belge tarafını sizin adınıza toparlıyoruz. Ürün kodunu ve uygulanacak Irak standardını netleştiriyoruz. Mevcut test raporlarınızı süzüp eksikleri tamamlatıyoruz. Yetkili kuruluşa eksiksiz bir başvuru gönderiyor, muayene gününden önce partiyi kendimiz sayıyoruz.
Program kartı
- Otorite: COSQC (federal Irak)
- Türkiye’deki yetkili kuruluşlar: Bureau Veritas, Applus ve TÜV Austria (İMMİB duyurusu)
- Kapsam: Düzenlemeye tabi ürün listesindeki (Regulated Product List) mallar
- Yollar: Rota A (ara sıra ihracat) ve Rota B (kayıt, sık ihracat)
- Varışta muayene: Kabul edilmiyor; belge yükleme öncesinde alınmalı
- Varış sonrası: COSQC limana ulaşan mallar arasından rastgele kontrol yapabiliyor
Rota A mı, Rota B mi?
Program iki yol sunar ve doğru yolu seçmek, yıllık maliyeti ve teslim süresini doğrudan etkiler.
| Rota A | Rota B | |
|---|---|---|
| Kimin için? | Irak’a ara sıra mal gönderenler | Aynı ürünleri düzenli olarak gönderenler |
| Nasıl işler? | Her sevkiyat için belge incelemesi, gerekiyorsa test ve fiziksel muayene | Önce ürünler kaydedilir ve kayıt beyanı (Statement of Registration) alınır; sevkiyatlarda seçici muayene ve rastgele test uygulanır |
| Avantajı | Başlangıç yükü yok | Sık sevkiyatta işlem süresi ve muayene sayısı azalır |
| Dezavantajı | Her sevkiyatta aynı süreç tekrar eder | Kayıt aşaması ek belge ve zaman ister |
Aynı model grubunu yılda birkaç kereden fazla gönderiyorsanız Rota B’nin hesabını yapmaya değer. Model çeşitliliği yüksek ve her sevkiyatta değişiyorsa Rota A genellikle daha esnektir.
Irak CoC belgesi başvurusu için hangi belgeler gerekir?
- Belge talep formu (Request for Certificate, RFC)
- Ticari fatura (ilk aşamada ön fatura) ve koli bazında paket listesi
- Menşe şahadetnamesi
- İhracatçı beyanı
- Ürünün ilgili Irak standardına ya da teknik şartına uygunluğunu gösteren test raporları
- Varsa kalite yönetim sistemi belgeleri
- Ödeme akreditifle yapılıyorsa akreditif metni
Tekstilde test raporunun kapsamı en çok sorun çıkaran kalemdir. Elyaf içeriği, boyanın sürtünme ve yıkama haslığı, boyutsal değişim ve belirli kimyasal sınırlar, ürünün tabi olduğu standarda göre istenebilir. Raporun hangi standarda göre yapıldığı ve laboratuvarın akreditasyonu başvurudan önce kontrol edilmelidir.
Muayene gününde neye bakılır?
Muayene görevlisi partinin hazır, sayılabilir ve belgelerle uyumlu olmasını bekler. Kontrol listesi kabaca şöyledir:
- Koli adedi, model ve renk kırılımı paket listesiyle örtüşüyor mu?
- Ürün üzerindeki etiket, ilgili standardın istediği bilgileri taşıyor mu?
- Seri üretimden alınan numuneler test raporundaki ürünle aynı mı?
- Ambalaj ve koli üzerindeki işaretler eksiksiz mi?
Uygun bulunan parti için CoC düzenlenir. Bir eksik varsa uygunsuzluk raporu verilir ve düzeltmeden sonra yeniden muayene gerekir. Yeniden muayene ücreti ayrıca faturalanır.
Yüklemeden ne kadar önce başlamalı?
Takvimi yükleme gününden geriye doğru kurmak gerekir. En uzun kalem genellikle testtir. Laboratuvarın numune kabulü, test süresi ve raporun yazılması birlikte düşünüldüğünde, ek test gereken bir üründe birkaç haftalık pay bırakmak gerekir. Mevcut rapor yeterliyse süreç belge incelemesi ve muayene randevusuna iner.
Kendi planlamamızda şu sırayı izliyoruz:
- Sipariş kesinleştiği gün ürün kodu ve standart kontrolü yapılır.
- Test gerekiyorsa numune üretimin ilk partisinden hemen alınır.
- RFC, rapor elimize geçer geçmez açılır.
- Muayene, paketlemenin çoğu bittiğinde istenir.
Bu sıralama, konteynerin rapor beklediği için limanda boşa durmasını önler.
Irak sevkiyatlarında yürüttüğümüz işler
- Ürün gruplarınızı GTİP kodu ve listedeki karşılığıyla eşleştirmek
- Rota A ile Rota B’yi yıllık sevkiyat planınıza göre karşılaştırmak
- Eksik test parametrelerini çıkarıp akredite laboratuvarla planlamak
- RFC ve ek belgeleri yetkili kuruluşun formatında hazırlamak
- Muayeneden önce partiyi sayıp etiketleri kontrol etmek
- Uygunsuzluk raporu gelirse düzeltme ve yeniden muayene takvimini yönetmek
Diğer ülkelerin programlarıyla ortak süreç adımlarını ihracat uygunluk belgesi sayfamızda anlattık. Kaydın ithalatçıda tutulduğu farklı bir modeli Suudi Arabistan SABER sayfasında görebilirsiniz.
Irak uygunluk belgesiyle ilgili sorular
Malı CoC’siz gönderip Irak’ta muayene ettirebilir miyiz?
Hayır. COSQC programı varış noktasında muayeneye izin vermez. Belgenin yükleme öncesinde, Türkiye’deki muayeneyle alınması gerekir. Belgesiz gelen sevkiyat için ithalatçıya ceza uygulanabilir.
Hangi kuruluşla çalışacağımızı biz mi seçiyoruz?
Evet, COSQC’nin yetkilendirdiği kuruluşlar arasından seçim ihracatçıya aittir. Türkiye’de muayene için İMMİB’in duyurduğu listedeki üç kuruluştan birini seçersiniz. Ücret malın FOB bedeli üzerinden çıkar.
Kuzey Irak’a giden mallar için de aynı kural mı geçerli?
COSQC programının veri sayfaları kapsamı federal Irak olarak tanımlar. Kürdistan Bölgesi’ne yönelen yüklerde uygulanan şartlar farklılık gösterebilir. Yükleme planından önce ithalatçınızla ve seçtiğiniz kuruluşla teyit etmeniz gerekir.
Ürün listede yoksa ne olur?
Düzenlemeye tabi listede olmayan ürünler bu programın CoC şartına girmez. Ancak bazı Irak bakanlıkları kendi alımları için farklı muayene şartları koyabilir. Liste de güncellendiği için her yeni ürün grubunda kontrolü baştan yapmak gerekir.
Irak’a planladığınız bir yükleme varsa iletişim formundan ürün grubunu, yıllık tahmini sevkiyat sayısını ve ilk yükleme tarihini yazın. Rota seçimini ve belge takvimini birlikte çıkaralım.
Program bilgilerinin son kontrol tarihi: 13 Ekim 2026